ngây mặt

Cô bé ngây mặt nhìn món quà to đùng trước mặt, không tin vào mắt mình.

Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Trạng thái đờ đẫn, ngẩn người ra vì quá ngạc nhiên, sợ hãi hoặc bất ngờ: "Ngây mặt" mô tả biểu hiện của một người khi bị choáng váng, mất đi sự linh hoạt thông thường trên khuôn mặt và trong phản ứng.
   • Trạng thái sững sờ, không còn biết gì: Chỉ trạng thái tinh thần bị đóng băng tạm thời trước một sự việc gây sốc.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Nghe tin dữ, anh ấy ngây mặt ra một lúc lâu không nói được lời nào. (Nghe tin buồn, anh ấy đờ đẫn ra một lúc lâu không nói được lời nào.)
  • Cô bé ngây mặt nhìn món quà to đùng trước mặt, không tin vào mắt mình. (Cô bé sững sờ nhìn món quà to lớn trước mặt, không tin vào mắt mình.)
  • Tên trộm bị bắt quả tang, đứng ngây mặt giữa đám đông. (Tên trộm bị bắt quả tang, đứng đờ đẫn giữa đám đông.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Ngây mặt ra": Thường đi kèm để nhấn mạnh hành động hoặc biểu hiện tiếp theo sau cú sốc.
  • Thấy cảnh tượng kinh hoàng, mọi người đều ngây mặt ra. (Thấy cảnh tượng kinh hoàng, mọi người đều đờ đẫn ra.)
• "Nhìn ngây mặt": Nhìn với ánh mắt đờ đẫn, không còn sự tỉnh táo.
  • Nó nhìn ngây mặt vào khoảng không, dường như tâm trí đã đi đâu mất. (Nó nhìn đờ đẫn vào khoảng không, dường như tâm trí đã đi đâu mất.)

Biến thể và từ gần giàng

• Ngây người: Từ đồng nghĩa, cùng chỉ trạng thái sững sờ, đờ đẫn.
  • Tin ấy làm cả phòng họp ngây người. (Tin ấy làm cả phòng họp sững sờ.)
• Sững sờ: Chỉ trạng thái ngạc nhiên, bàng hoàng đến mức đứng im.
• Đờ đẫn: Chỉ trạng thái mất hết sự linh hoạt, phản ứng chậm chạp.

Từ đồng nghĩa

• Sững sờ: Bàng hoàng, kinh ngạc.
• Đờ đẫn: Ngơ ngác, không còn sinh khí.
• Bàng hoàng: Choáng váng, xúc động mạnh.

Từ trái nghĩa

• Tỉnh táo: Có ý thức rõ ràng, minh mẫn.
• Linh hoạt: Nhanh nhẹn, hoạt bát trong phản ứng.
• Bình tĩnh: Giữ được thái độ điềm đạm, không bị xáo động.

Lưu ý sử dụng

• "Ngây mặt" thường dùng trong văn nói và văn viết mang tính miêu tả. Từ này diễn tả một trạng thái tạm thời, không phải là tính cách vĩnh viễn.
• Đây là một từ thể hiện mức độ cao của sự ngạc nhiên hoặc sốc, không dùng cho những tình huống bất ngờ nhẹ.